Historiek chiromeisjes

Hoe het allemaal begonnen is Buiten West-Vlaanderen bestond Chiro.
Bisdom Brugge wou echter, onder impuls van KANNUNIK DUBOIS een meer kerkgebonden en godsdienstige beweging. De Kroonwacht werd opgericht. Kort daarna, waarschijnlijk in 1956, werd E.H. Devlo, medepastoor van Lichtervelde, aangesproken door de toenmalige provinciale proost van de Kroonwacht E.H. JORIS VANDENBERGHE om in Lichtervelde te starten.

Het is pas met E.H. DEWILDE in 1958 dat er stappen gezet werden, na herhaaldelijk aandringen van E.H. Vandenberghe. TERESE BAERT en ROZA VANZIELEGHEM hielpen met de oprichting. De meisjes van de vier oudste jaren van de meisjesschool werden aangesproken. In het begin kwam men samen op de speelplaats van de meisjesschool (Stationstraat) en kon men beschikken over één klas. Heel vlug echter, kwam de groep in de Potteriezaal (Potteriestraat) terecht. In tegenstelling tot Térèse, die 7 jaar, tot in 1965, de groep getrokken heeft, mocht Roza, onderwijzeres in de meisjesschool, met september geen leidster worden wegens het niet samen gaan van beide taken.

Térèse werd bijgestaan door een ...tal leidsters nl. Feryn Greta?, Kindt Rafaella?, Vansteelandt Dorothea?, Deruyter Georgette?... . De werking De zondagnamiddag begon met een 'vierkantsformatie'. Met alle leden werd een vierkant gevormd. Men startte met de inspectie van het uniform. Dan pas kwam het openingsgebed, wachtwoorden, het proostenwoordje, een lied en mededelingen. In estafette (in rijen) ging de groep dan naar het lof. Daarna werd opgesplitst in leeftijdsgroepen. Per vendel deed men allerlei activiteiten zoals spel en zang.(foto's bij Rafaella Kindt) De leidingsvorming Belangrijk waren de 'leidingskringen'.

Wekelijks kwam de leiding samen bij E.H. Dewilde. De vergadering bestond uit een vormingsgedeelte met gesprek rond een religieus thema en een praktisch gedeelte rond activiteiten, enz. . Regelmatig trok men met de leiding op weekend, een zaterdag en een zondag. De nadruk werd gelegd op bezinning. Een H. Mis met de kleine groep in een nabijgelegen kapel was wel nieuw voor deze tijd. De leiding nam eveneens deel aan de vorming georganiseerd door het gouw West-Vlaanderen. Deze ging door in het Daizelheem te Dadizele. Op Kristuskoning, gevierd de laatste zondag van oktober, gebeurde de aanstelling van de nieuwe leiding samen met deze van andere jeugdbewegingen. De gouw verspreidde een tijdschrift voor de leiding, 'Kroonwacht' genoemd. (exemplaren in heem). Het groeien van de groep

De huisvesting is doorheen de geschiedenis een probleem geweest. Na de Potteriezaal is men terug naar de meisjesschool gegaan om in 1963 terecht te komen in 't Kistje, een klein huisje gelegen op de hoek van de Boomgaardstraat en de Pastoriestraat. In hetzelfde jaar werd de meisjesscouts opgericht. Beide groepen wisten van het bestaan van dit huisje af. Térèse, echter, stapte rechtstreeks naar de eigenares, woonachtig in Torhout, en werd het gebruik van het huisje toegezegd. Intussen groeide de groep en werd er uitgebreid met + 12-jarigen.

Elk jaar trok de groep op bivak. Speciaal te vermelden is de buitenlandse reis in 1965 naar Tirol met de leiding en enkele geïnteresseerden. Deze laatsten werden de 'outsiders' genoemd, alhoewel ze tegen het einde van de reis reeds ingepalmd waren om bij de leiding te komen. Onder andere was dit het geval met Rosanne Baert, zus van Térèe, die in '66 het groepsleidsterschap overnam van Frieda Vervaele. Een onvergetelijke dag moet blijkbaar de Gouwdag naar Nieuwpoort geweest zijn. Waar in de voormiddag nog goed deelgenomen werd aan de georganiseerde activiteiten, kwam er in de namiddag daar niets meer van in huis. Van Kroonwacht naar Chiro De werking van Kroonwacht in West-Vlaanderen en Chiromeisjes in de andere provincies van Vlaanderen groeiden meer en meer naar elkaar toe.

Op de landdag, geörganiseerd door de Chiro op 11 november 1965, sloot de Kroonwacht aan bij de Chiro. Het witte potsje, de witte blouse, de blauwe rok en de blauwe sjaal werden omgewisseld voor het blauwe kleed met bruine riem en gele das. Nieuw was ook dat elk jaar gewerkt werd rond een jaarthema. Elke maand werd door de nationale leiding een maandthema op ludieke wijze voorgesteld aan de leiding. Met deze vorming werd dan gewerkt op de leidingskringen en in de vierkantsformatie. De vendels, volgens leeftijd opgesplitst, kregen een naam: sterrekes, zonnemeisjes, kroontjes, kristiemeisjes en aspiranten. De Lichterveldse groep beschikte echter niet over deze laatste afdeling. Het tijdschrift voor de leiding, uitgegeven door Chiro nationaal noemde Licht.

Vernieuwing

Vanaf de jaren 1968-'69 begon de ver¨nieuwing in de Chiro. Nieuwe afdelingsnamen werden ingevoerd: speelclub, kwiks, tippers, tiptiens en aspiranten. De Lichterveldse Chiro kreeg in 1968 Rita Vanwalleghem als groepsleidster.

In 1969 werd het Kistje te klein en de kwiks kregen hun lokaal boven de garage van de familie Vanallemeersch in de Beverenstraat. In hetzelfde jaar werd E.H. Dewilde benoemd in Staden. E.H. Flor Claerhout werd de nieuwe proost. Nadat Régine Goddyn één jaar het groepsleidingsschap opgenomen had, werd, in 1971, Bernadette Vansteelandt de nieuwe groepsleidster.

In 1972 verhuisde gans de groep terug naar de Potteriezaal. In 1973 trokken de tiptiens in het huisje van Beselaere - eigendom van de familie Goddyn – gelegen in de bocht van de Peperstraat. Het was een klein huisje zonder enige nutsvoorzieningen, met de oude pomp voor de deur. De tijd was rijp voor de samenwerking met verschillende jeugdbewegingen. De jeugdraad werd opgericht. De instuif-avonden van de plaatselijke jeugdclub 'De Inktvis' waren heel populair. Eén maal per jaar werd samengekomen met de Chirojongens. De leiding van beide groepen vierden samen het kerstfeestje. De jongens zaten aan de ene kant van het lokaal, de meisjes aan de andere kant....

Het gewest Houtland draaide op volle toeren. Bernadette van de chiromeisjes en Marcel Fonteyne van de chirojongens hielpen mee aan het geven van vorming aan de leiding van het gewest. Topmomenten waren de jaarlijkse ‘inleidingskursus’ en de ‘gewestdag’. In 1974 verhuisde de groep naar het oude herenhuis van notaris Desaeghere in de Stationstraat (nu de Spar).Het huis had een grote mooi tuin die dan ook dankbaar gebruikt werd voor het geven van de vierkantsformatie, bosspel en volleybal. Voor de eerste keer in haar geschiedenis had de groep negen aspiranten. Hun lokaal was het oude washok van het huis Desaeghere. Het werd in het wit geschilderd en kreeg de naam 'Het kobbekot' - genoemd naar het meest geziene dier tijdens de opkuis. De afdeling werd al vlug opgedoekt wegens een fel uitgedunde leidingsploeg.

Met nieuwjaar 1975 werden er zeven aspiranten leidster. Kathleen Vanwalleghem werd groepsleidster. Het eerste en tweede leerjaar kreeg de naam `Kiekeboes'. Deze afdeling was niet door Chiro Nationaal erkend, maar door het groot aantal inschrijvingen moest men de speelclub opsplitsen. Ook de kwiks werden om dezelfde reden gedurende één jaar opgesplitst in de kwiks (5° lj) en de kwaks (6° lj). E.H. Leon Termote, die reeds proost was van 1971 werd benoemd en vervangen door E.H. André Windels in 1975.

Na de vakantie (?) 1975 koos de leidingsploeg voor het nieuwe uniform, gelanceerd in 1974 door Chiro Nationaal. Het bestond uit een gele blouse, een blauwe overgooier, blauwe kousen en donkerblauwe schoenen. In 1976 werd een manquette van het heem gemaakt om mee te nemen naar de verbondelijke leidingsdag 'Focus' in Roeselare. Hetzelfde jaar werd Hilde Vangheluwe groepsleidster en lid van de gewestleiding. Daar het huis Desaeghere verkocht en afgebroken werd voor een winkelcentrum, moest de groep eveneens nog hetzelfde jaar terug naar de Potteriezaal. De grote veranderingen die zowel in de maatschappij als in de Chiro zich de laatste jaren hadden voorgedaan kregen vorm in de nieuwe chirovisie. Deze werd gelanceerd vanuit Chiro Nationaal op de ‘landdag’ te Gent op 1 mei 1978.

De hemenbouw

Op het leidingsweekend te Kachtem in het najaar 1978 werden een aantal grote beslissingen genomen. De groep zou voor het eerst elf dagen op bivak gaan. Met de steun van proost E.H. Windels besloot de leiding een eigen heem te bouwen. Er werd contact opgenomen met de Chirojongens. Voor beide groepen zou gelijktijdig een gelijksoortig heem gebouwd worden. Verschillende zelfgebouwde hemen van groepen uit de omgeving werden bezocht, bekeken, gekeurd. Intussen werd contact opgenomen met notaris Wouters, voorzitter van de kerkfabriek met het oog op grond. Eventueel zou ook de gemeente grond ter beschikking stellen. Uiteindelijk werd gekozen voor de grond van de kerkfabriek in de Leysafortstraat. Dhr. Vandoorne, die tot dan toe huurder van de grond was, werd bereid gevonden zijn huurcontract door te geven. Het bouwplan werd getekend door architect Marc Van Coillie. Naast ouders die zich spontaan meldden om lid te worden van de VZW werden ook nog enkelegevraagd om aan te sluiten.

Op 26 februari 1979 kwam voor het eerst de vergadering samen. De VZW Jebo (jeugd bouwt) telde achtentwintig mensen. De beheerraad werd gekozen: Michel Vervaele voorzitter, Karel Vangheluwe ondervoorzitter, Kathleen Vanwalleghem secretaris en Geert Werbrouck penningmeester. De Chiro kreeg hulp van notaris Wouters bij het opstellen van de statutaire tekst. Deze verscheen in het staatsblad van 21 juni 1979. Meerdere acties werden op touw gezet om geld in het bakje te krijgen. Te vermelden waard is zeker het bezoek van een aantal van de leiding en de ouders aan monseigneur Desmet, bisschop van Brugge. Hij sprak het bedrag van 500.000 fr uit, waar iedereen heel tevreden mee was. Toen hij echter de cheque uitschreef noteerde hij 600.000. In plaats van deze te vernietigen, hield hij zich aan dit bedrag. De stemming onder de groep was uitbundig! Niet te onderschatten was de subsidie van de gemeente: voor elke groep 300.000 fr. Verder heeft proost E.H. Windels veel en grote giften gekregen, vooral van oudere mensen die niets met Chiro te maken hadden, mensen van Lichtervelde, maar ook van verder, o.a. Brugge. Een mooie herinnering is de rommelmarkt op de Markt op het voetpad vòòr het huis van Willem Decloet en de fam. Sintobin met de per opbod verkochte ‘R4’ van E.H. Windels. Het plan kwam terug, afgekeurd, door stedebouw. Het terrein waar het meisjesheem zou komen was groene zone. Er werden stappen gezet om de strook evenwijdig met de straat, juist achter de huizen, om te vormen tot bouwgrond. Daar is men in geslaagd. Daarvoor moest het heem, die oorspronkelijk dieper en loodrecht op de straat stond, verplaatst worden. Een nieuw plan werd opgestuurd en goed bevonden. Het werd voor het eerst getoond aan de ouders op de bezoekdag van het bivak te Zutendaal in 1979. Eindelijk kon het praktische werk beginnen. Roger Vanwalleghem werd gevraagd als verantwoordelijke voor het meisjesheem, Raphael Pollet voor het jongensheem. Elke zondagvoormiddag werd er vergaderd ten huize van Roger met de vier mensen van de raad van beheer, de twee verantwoordelijken, E.H.Windels, Hilde Vangheluwe voor de meisjes en Marc Pollet voor de jongens. Alle praktische zaken werden besproken wat betreft grondwerken, metselwerken, timmerwerken, beglazing, vloerbedekking, sanitair, elektriciteit, afsluiting en beplanting, aankopen, financiën, ... . Op 1 november 1980 werd gestart met de grondwerken. Heel wat mensen hebben op één of andere wijze, gratis en belangeloos, bijgedragen tot de werken. (dia's bij Stefaan Vangheluwe)

Van 20 tot 24 juli 1981 werd een bouwweek georganiseerd. Intussen ging ook het gewone chiroleven verder. De leidingsploeg nam deel aan ‘Idoena’, een verbondelijke leidingsdag te Ardooie op 3 mei 1980. In hetzelfde jaar nam Annemie Missine het groepleidsterschap over. De oude leidingsploeg, die op het punt stond de groep te verlaten, besliste echter om nog twee jaar in leiding te blijven en zo de groep de kans te geven een aspirantenafdeling uit te bouwen. Daar de Potteriezaal te weinig ruimten had, verbleven de aspies in een klein huisje, het eerste in de B. Callewaertlaan, eigendom van dierenarts Dhr. Colpaert. In de winter van 1982 kon uiteindelijk de groep verhuizen naar de nieuwe hemen.

Op een zondagnamiddag, er lag sneeuw, trok de ganse groep in stoet via de Kauwentijnestraat naar het heem. De officiële inzegening van de hemen door monseigneur Desmet had plaats op 2 april 1982. De stoet van genodigden, voorafgegaan door de muziekkapel van de Chiro van Staden, trok eerst naar het meisjesheem. De bisschop zegende het heem en de kruisjes die in elk lokaal werden opgehangen. Er werd een toespraak gehouden door burgemeester Muys en notaris Wouters. Toen trok de stoet naar het jongensheem, waar dezelfde plechtigheid plaats had. Michel Vervaele en Rudy Wybo hadden daar het woord. Daarna kon men de hemen rustig bekijken en na keuvelen. Monseigneur Desmet zal de volgende dag de Lichterveldse hemen nog niet vergeten zijn, daar hij wat ongelukkig terecht kwam op de blokkussens in het jongensheem. En daarna In 1982 werd Trees Depoortere groepsleidster. Een aantal van de leiding nam deel aan het nationaal leidingsbivak, 'Krinkel', van 25 tot 29 augustus 1982 te Lichtaart De Hoge Rielen. Als lid van de verbondsleiding hielp Hilde Vangheluwe mee aan de organisatie. In 1983 werd Hilde Cools groepsleidster. De groep beleefde mooie bivakken. (dia's in heem) Een aantal van de leiding nam deel aan het verbondelijk leidingsbivak, 'Spelevier', van 26 tot 29 april 1984 in Tillegembos. Niettegenstaande het nog vroeg op het jaar was, was het prachtig weer.

De laatste dag, een zondag, kwamen alle kinderen (10.000) samen voor een slotspektakel. Hetzelfde jaar werd Ria Maes groepsleidster. Waar vroeger de groepsleidster de persoon was die zowel het denkwerk als heel wat praktisch werk verzette, was deze functie door de jaren heen geëvolueerd naar het coördineren van alles wat met het chirowerk te maken had. De groep werkte sterk met taakverdeling. De verdeling gebeurde op het leidingsweekend, bij het begin van het werkjaar. Elke leidster was voor één of meerdere dingen de eindverantwoordelijke: financiën, schrijfwerk, drank, gewestraad,... . Voor sommige initiatieven werden werkgroepjes opgericht, bv. St. Niklaasfeest, startdag,... . De groepsleidster zorgde dat de werkgroepjes tijdig verslag uitbrachten op de leidingskring. Het geheel werd samen besproken en verder uitgewerkt. Hilde Vangheluwe werd gevraagd als volwassen begeleidster (V.B.) van de groep. Dit is een functie die in de Chiro, reeds lang gekend buiten West-Vlaanderen, stilaan overal groeide wegens een te drukke agenda of een tekort aan proosten. E.H. Windels werd benoemd en vervangen door E.H. Luc Verstraete. Ria Maes werd lid van de gewestploeg. Wegens de weinige interesse van de leidingsploegen voor alles wat zich buiten hun eigen groep zich afspeelde was het niet gemakkelijk een gewestwerking uit te bouwen.

Van proost naar V.B.

Op de landdag te Antwerpen op 8 april 1985 werden de nieuwe chiromethodieken gelanceerd. Deze waren gegroeid vanuit de vaststelling dat zowel leden als leiding zich minder engageerden voor Chiro. Nieuw was de open werking voor de speelclub, de intense werking voor rakwi en tito en de verruimde werking voor keti en aspi. Het geheel vond echter geen doorgang bij de plaatselijke groepen. Vele groepen in Vlaanderen hadden te kampen met leidingstekort, maakten hun aspiranten leidster en gleden vlug af naar tweederangsploegen. Om deze fout niet te maken koos de leidingsploeg van Lichtervelde voor het behouden van de aspiploeg, met een degelijke opleiding naar leiding toe. Grote inspanningen werden geleverd om meisjes van 18 jaar en meer te vinden om leidster te worden. In 1987 werden geen eerstejaars kiekeboes ingeschreven. De jongste afdeling die uit drie jaren bestond werd speelclub genoemd. In 1988 startte men echter opnieuw met de kiekeboes en zes oudste aspiranten werden leidster. Els Bruynooghe werd groepsleidster. In 1990 werd ze door Ann Vandenbusche opgevolgd. In hetzelfde jaar gaf Hilde Vangheluwe haar taak als V.B. in handen van Roos Alvoet. Roos was vroeger actief in de Chiro van Ardooi, waar ze de chiromicrobe te pakken kreeg. In 1993 vierde de groep haar 35-jarig bestaan in zaal Lichtenhove (Torhoutstraat), in het thema van stripverhalen en sprookjes. Een waar festijn. In september 1993 gaf Ann Vandenbussche de fakkel door aan Joke Vandoorne. Roos werd in september 1994 opgevolgd als V.B. door Ria Maes. Op ‘Krinkel’ 1995 werd de nieuwe bewegingskledij voorgesteld, blauwe bloes, beige rok of short. In september 1995 werd Kartien Vangheluwe en Ulrike Cornil samen groepsleiding.

Wegens een leidingstekort werden de vier oudste aspiranten leiding. Met z’ elven gaven ze twee jaar volle ‘sjette’ en bleef de leidingsploeg ongewijzigd. E.H. Luc Verstraete werd benoemd als gewestelijke proost van de Christelijke Arbeidersvereniging in Roeselare. Deken Goemare werd waarnemend proost. In september 1996 werd Ann Vanhaverbeke groepsleidster.

In het werkjaar 1997-’98 werd er een nieuwe vlag aangekocht.